[VIDEO] Kiểm nhận chủ nghĩa vị kỷ thông qua quy nạp - Phần cuối

Quy nạp tính vị kỷ: Bản thân là người thụ hưởng

Bây giờ, đã 1 tiếng 10 phút trôi qua ... sáu phút, và chúng ta đã đi đến giai đoạn này; tôi lựa chọn và tôi đạt được những mục tiêu theo tiêu chuẩn “chúng thúc đẩy cuộc sống hoặc niềm vui trong cuộc sống”. Hạnh phúc chính là thứ thúc đẩy cuộc sống, hoặc niềm vui trong cuộc sống. Thế nên, có những điều tôi lựa chọn và đạt được, chúng sẽ thúc đẩy cuộc sống hoặc niềm vui trong cuộc sống. Và bây giờ, chúng ta có một câu hỏi, định nghĩa từ điển là... để tôi xem liệu tôi có thể nói sâu thêm về điều mà chúng ta chọn để bắt đầu không. “Mỗi người nên coi hạnh phúc của bản thân là mục đích tối thượng cho các hành động của mình”, điều đó có nghĩa là, mỗi người nên nắm giữ cuộc sống của chính mình để tận hưởng nó, điều mà bản thân ta lựa chọn và đạt được như là mục đích tối thượng cho hành động của mình. Điều đó có chính đáng không? Nói cách khác, chúng ta chỉ có câu hỏi về người thụ hưởng, ai là người nhận được lợi ích từ quá trình này? Cuộc sống hay niềm vui của ai nên là mối quan tâm của người hành động? Liệu có phải là người lựa chọn và đạt được? Và theo tiêu chuẩn thúc đẩy cuộc sống và niềm vui trong cuộc sống, liệu cuộc sống của một người có liên quan đến các hành động của anh ta, liệu cuộc sống của anh ta có phải là mục đích tối thượng cho các hành động của anh ta? Hoặc liệu người lựa chọn, đạt được và thúc đẩy cuộc sống và niềm vui trong cuộc sống có nên nói rằng, “không phải cuộc sống của tôi mà là cuộc sống của người khác?”. Điều này dẫn đến câu hỏi về tính vị kỷ. Vâng, bây giờ, hãy nói xem, lựa chọn thay thế là gì? Đây là chỗ mà chúng ta cần một sự tương phản. Chúng ta đang cố gắng kiểm nhận tính vị kỷ, chúng ta đang đối chiếu nó với cái gì? Và, điều này sẽ đưa chúng ta đến phương pháp chi.

Bây giờ, chúng ta cần xem xét điều này dưới một nguyên tắc bao quát rộng lớn. Chắc chắn, tôi không nghĩ rằng chúng ta sẽ hoàn thành ‘tính vị kỷ’ tối nay, nhưng không sao cả, bởi vì lần trước tôi cũng không hoàn thành nó trong một buổi, bởi vì tôi sẽ chèn một nửa bài giảng tối nay ở phần đặt câu hỏi trong bài giảng thứ 4, thế nên tôi không cho rằng mình sẽ hoàn thành tối nay. Vì vậy, đừng lo lắng, chúng ta chắc chắn sẽ hiểu được, có khi tôi có thể hoàn thành thì sao. Chi ở đây sẽ là gì, mà ở đó, tính vị kỷ là phân loại cuối cùng? Chà, chúng ta đang nói về người thụ hưởng của hành động, liệu có phải chỉ những hành động của con người mới có người thụ hưởng không? (Người thụ hưởng, người được lợi, người đạt được lợi ích). Không. Rõ ràng là nó rộng hơn thực thể con người. Vậy là động vật thôi sao? Không. Thực ra, bất kỳ sinh vật sống nào cũng được lợi từ những gì nó làm, đúng không nào. Vì vậy, nguyên tắc rộng nhất mà tôi nghĩ rằng sẽ hữu ích ở đây, đó là, ‘tất cả các thực thể sống đều hành động để đạt được giá trị cho đối tượng thụ hưởng’, đó là điều tôi nhận thấy theo phương pháp chi của Binswanger1 . (Liệu anh ấy có đồng ý với cách trình bày đó không nhỉ..., Harry, tôi nghĩ anh đã tắt loa rồi, nhưng hãy gõ lên bàn ở New York nếu anh không đồng ý với điều đó nhé). Bây giờ, điều đó sẽ trái ngược với hành động máy móc, mà bạn biết đấy, kiểu nó xảy ra không nhằm vào bất kỳ đối tượng thụ hưởng nào cả. Bây giờ, hãy chia nhỏ ra. Thực thể sống hành động cho đối tượng thụ hưởng. Rõ ràng, phân loại chính đầu tiên là các thực thể sống có ý chí, và không có ý chí. Thực thể không có ý chí là thực vật và động vật, chúng hoạt động theo bản năng vì cuộc sống của chính chúng, và do đó, chúng bị loại trừ khỏi phân loại có đạo đức, và nhánh còn lại là điều chúng ta quan tâm, và đó là thực thể có ý chí. Bây giờ, chúng ta hãy dừng lại và suy nghĩ. Liệu chúng ta có thể ngay lập tức nói rằng, những người hành động vì hạnh phúc của bản thân trái ngược với những người phụ thuộc vào điều gì đó khác? Không. Bởi vì một trong những giá trị chính của phương pháp chi là bạn sẽ lướt qua toàn bộ lĩnh vực, và nếu chúng ta chia nhóm ‘ý chí’ thành những người vị kỷ, những người vị tha, hoặc những người vị kỷ và những người hy sinh bản thân, thì chúng ta đã bỏ qua điều gì? Phần lớn nhân loại, những người không thuộc hai nhóm trên, họ sẽ như thế nào? Họ trung lập, họ là người hỗn hợp (mixed person2 ), họ vô nguyên tắc, họ không biết họ sống vì lợi ích của bản thân hay của người khác. Vì vậy, chúng ta phải theo ý chí để nắm bắt dữ liệu thực nghiệm - và đây là giá trị tuyệt vời của phương pháp chi - chia ‘ý chí’ thành những người hành động có ý thức dựa trên nguyên tắc - đó là những người chọn người thụ hưởng. Bây giờ, có ý thức và dựa trên nguyên tắc, trái ngược với những người mà những hành động của họ liên quan đến việc chọn người thụ hưởng ngẫu nhiên, trung lập, vô ý thức, không nhất quán. Bây giờ, hãy lưu ý, nếu chúng ta không nghĩ về điều này, và chúng ta đã không thực hiện phương pháp chi, ngay lập tức, điều này cho chúng ta biết rằng, một người bình thường không phải là người vị kỷ, cũng không khiến anh ta trở thành một người vị tha, anh ta thuộc phạm trù trung lập; không có ý thức; không có nguyên tắc. Vì vậy, nếu bạn nói về kiểu người đi làm và thích tiền, nhưng anh ta làm từ thiện theo định kỳ, vì anh ta cảm thấy rằng đó là bổn phận của mình, và anh ta chu cấp cho mẹ vợ của mình theo định kỳ, và anh ta luôn bực tức với mẹ vợ, và bảo bà “đi chết đi”, và anh ta khăng khăng muốn đi xem bộ phim mà anh ta muốn; nhưng vào những ngày khác, anh ta lại nói rằng, “ồ, anh sao cũng được, kết hôn là hy sinh mà, hãy làm theo lời em, em yêu”; thì đây không phải là kiểu người ích kỷ, anh ta cũng không phải là người vị tha, anh ta không thuộc kiểu nào cả, về mặt triết học. Bây giờ, bạn có thể cho rằng anh ta đang tự hủy hoại bản thân, theo nghĩa rộng hơn là không có nguyên tắc, nhưng theo các danh mục được sử dụng ngày nay, thì anh ta không thuộc mục nào cả, và đó không phải là điều mà chúng ta đang cố gắng kiểm nhận. Đó cũng không phải là điều ngược lại với những gì chúng ta đang cố gắng kiểm nhận, ngoại trừ, theo mức độ nào đó, việc không có nguyên tắc, và chúng ta đang cố gắng kiểm nhận một điều gì đó có nguyên tắc, và điều đó sẽ rất quan trọng khi chúng ta đối chiếu giữa tính vị kỷ với lòng vị tha. Người vị tha có nguyên tắc, đó chính là điều duy nhất mà chúng ta có thể so sánh với người vị kỷ có nguyên tắc, và điều đó sẽ tạo ra sự khác biệt rất lớn trong việc kiểm nhận của chúng ta. Vậy, bây giờ, trong số những người có sự lựa chọn của bản thân dựa trên nguyên tắc một cách có ý thức, chúng ta có thể phân chia thành những người mà nguyên tắc của họ nhắm vào bản thân như là người thụ hưởng sau cùng, so với những người mà nguyên tắc của họ nhắm vào thứ khác bản thân mình, với tư cách là người thụ hưởng sau cùng. Bây giờ, theo như tôi thấy, có ba phiên bản hành động vì một điều gì đó khác ngoài bản thân mình, hoặc phụ thuộc vào một điều gì đó ngoài bản thân bạn; Thượng đế, cung cấp cho bạn phiên bản tôn giáo; “Tôi sống vì Chúa”, giống như Thánh Augustine. Những người khác, là phiên bản chủ nghĩa Vị tha; “Tôi sống vì xã hội, hoặc vì người khác”, đó là những nguời theo thuyết vì xã hội , hoặc chủ nghĩa tập thể, chủ nghĩa vị tha...; hoặc theo tự nhiên; “Tôi phục tùng và hy sinh bản thân vì thiên nhiên vô tri vô giác”, và đó là phiên bản những nhà sinh thái học, phiên bản sinh thái. Chỉ có ba phiên bản khác nhau và ai sẽ là người thụ hưởng; Chúa trời, mọi người hay dòng sông, khí hậu, tầng ôzôn, bất kể gì mà họ chọn. Bây giờ, điều đó trở thành một biến thể đặc biệt kỳ lạ, nhưng bạn biết đấy, ngày nay nó đang hoạt động tốt vì chủ nghĩa vị tha đã mở đường. Thượng đế mở đường cho lòng vị tha bằng cách khắc sâu sự hy sinh; và lòng vị tha đã tạo ra sự căm thù của con người đối với con người đến nỗi bây giờ họ muốn xoá sổ cả loài người. Nhưng họ vẫn muốn tìm kiếm thứ gì đó để hy sinh, đó không thể là loài người nữa, vì vậy, họ đã tìm thấy điều gì đó vô tri vô giác, vâng, đó là một kiểu logic, nếu tiến triển tốt. Nhưng, dù vậy, bây giờ chúng ta đã sẵn sàng để biết chúng ta sẽ quy nạp điều gì từ đó, nhờ phương pháp chi? Chúng ta phải quan sát trực tiếp những người đang hành động để đạt được giá trị cho bản thân họ với tư cách là người thụ hưởng cuối cùng, so với những người theo đuổi, một cách có phương pháp, điều gì đó khác, ngoài hạnh phúc của bản thân, và bỏ qua một bên tất cả những kiểu người thiếu suy nghĩ, tuỳ tiện. Bây giờ, bạn có thể nói với tôi, “anh loại bỏ những người theo triết lý của Kant?”, tức là, người nhắm đến mục tiêu một cách có phương pháp nhưng không hướng đến bất kỳ người thụ hưởng nào, và tôi cho rằng “Tôi đã loại bỏ điều đó vì không có trường hợp nào thuộc về nó”. Bạn có thể theo tôn giáo, và bạn có thể là một người vị tha, tuy không nhất quán, nhưng bạn hoàn toàn không thể là một người theo triết lý Kant, bạn sẽ chỉ ngủ trên giường thôi nếu bạn loại bỏ hoàn toàn ý niệm lợi ích. Vì vậy, người thụ hưởng của chúng ta....Thế nên, bây giờ chúng ta đang xem xét theo thực tại, chứ không phải là các triết gia.

Bây giờ, điều chúng ta cần làm là quan sát tính vị kỷ trong hành động có nguyên tắc tương phản với lòng vị tha. Và chúng ta có thể đề cập một số vấn đề về tính vị kỷ, rồi quay lại và xem xét sự khác biệt của lòng vị tha, hoặc làm ngược lại. Tôi nghĩ, để đơn giản, tôi sẽ đề cập tính vị kỷ trước, nhưng tôi tự nhắc nhở mình rằng; khi hoàn thành, tôi phải xem xét những điều tương tự, và đối chiếu xem ở người vị tha sẽ ra sao. Tôi phải xem một loạt các trường hợp, và xem điều gì xảy ra trong phiên bản vị kỷ so với phiên bản vị tha, và điều đó sẽ giúp tôi hiểu rõ tính vị kỷ, và điều gì sẽ xảy ra nếu bạn bác bỏ nó. Bây giờ, hãy lưu ý, chúng ta phải kiểm tra xem, có bao nhiêu điều trong mỗi trường hợp vị kỷ, để có thể hành động phù hợp với những gì chúng ta đã nói. Chúng ta phải kiểm tra khi người có liên quan chọn giá trị; khi anh ta hành động để đạt được giá trị đó, anh ta tạo ra nó, anh ta thực hiện hay chi trả để có được nó, và nó góp phần nâng cao cuộc sống hay niềm vui trong cuộc sống; và khi anh ta là một người vị kỷ, nó góp phần nâng cao cuộc sống hay niềm vui trong cuộc sống của chính anh ta. Vậy đó là ba điều chúng ta sẽ tìm hiểu. Khi chúng ta nhìn thấy kiểu người như Peter Keating3 , người không đưa ra lựa chọn, anh ta không được chấp nhận. Khi chúng ta thấy ai đó thụ động, nói rằng “hãy đưa nó cho tôi”, điều đó không được chấp nhận với tư cách là một sự quan sát. Và khi chúng ta thấy ai đó phá hủy cuộc sống hoặc niềm vui, như một kẻ tự hoại, điều đó cũng không được chấp nhận. Bây giờ, bạn thấy đấy tại sao tôi không đưa lòng vị tha vào cùng một lúc, bởi vì tôi phải tìm hiểu ba điều trên để kiểm tra từng trường hợp, để hiểu tính vị kỷ đúng đắn. Vì vậy, tôi nghĩ điều tốt nhất là nên bắt đầu từ đây. Nếu bạn là một người vị kỷ, với động lực từ chính bên trong bạn, bản thân chính là đối tượng của bạn, bởi vì tính vị kỷ về cơ bản là vấn đề về động lực của bạn, về hạnh phúc mà bạn theo đuổi. Bạn đang hướng tới đối tượng thụ hưởng nào? Vì vậy, rõ ràng, tốt nhất là nên bắt đầu với động lực của bản thân, giả sử bạn là một người vị kỷ; nếu không, thì bạn phải cố gắng tìm chúng trong ví dụ của những người khác. Và sau đó, nếu bạn hoàn toàn là người hỗn hợp, tốt nhất là chỉ cần xem qua một số nhân vật Ayn Rand, bởi vì họ luôn vị kỷ một cách nhất quán trong động lực của họ. Bây giờ, hãy nhớ rằng, chúng ta muốn có một loạt các trường hợp, vì vậy, tính vị kỷ truyền tải hàng triệu điều về nó. Tất cả những gì chúng ta phải làm là chọn tất cả các giá trị khác nhau mà chúng ta đã đề cập và chứng minh từng cái, chọn..., chẳng hạn từng trường hợp, khi người liên quan lựa chọn, đạt được và nó góp phần nâng cao cuộc sống hoặc hạnh phúc của bản thân. Và, ở đây, thực sự rất rõ ràng, đó chỉ là vấn đề thực hiện điều đó một cách có phương pháp. Chúng ta hãy ... Hầu như không có gì ở đây để quan sát cả, bây giờ, chúng ta chỉ cần tóm tắt bằng cách thực hiện quan sát tổng thể. Tôi luôn bắt đầu với thức ăn, nơi ở và quần áo để tránh chủ nghĩa Chủ quan, một điều gì đó vật chất và thực tế. Chắc chắn tôi chọn những điều này, không đơn giản chỉ vì xã hội, hay Chúa trời hay bất kể điều gì. Tôi có thể nói cụ thể tôi thực hiện những hành động gì để có được chúng, và sau đó, một cách gián tiếp, theo nghĩa là, ‘nếu tôi không sản xuất thực phẩm, tôi phải kiếm tiền và buôn bán”. Nhưng nếu bất kỳ điều nào trong số đó bạn không hiểu rõ, nếu bạn cho rằng, bằng cách nào đó, quần áo bắt nguồn từ loài người, và bạn không cần phải làm gì đó để có được nó, thì đây là điểm mà bạn phải làm rõ để thấy rằng giá trị bạn đã chọn là giá trị bạn sẽ đạt được. Và rõ ràng trong những trường hợp này, bạn phải nhận thấy rằng nếu không có thức ăn, nơi ở và quần áo, cuộc sống của bạn, sức khỏe, sức mạnh, sự thoải mái của bạn sẽ bị hủy hoại một cách khủng khiếp, từ đó họ... bạn sẽ khốn khổ, và cuộc sống của bạn sẽ bị đe dọa. Bây giờ, tôi có phải là mối quan tâm số một của tôi trong việc theo đuổi những giá trị này không? Và ở đây, không có câu trả lời nào ngoài việc bạn hãy trực tiếp nhìn vào nội tâm của mình (introspection). Nếu bạn hỏi tôi, tôi sẽ trả lời “Chắc chắn rồi, tôi không theo đuổi những thứ này vì bất kỳ ai khác, chẳng hạn như Chúa, thiên nhiên hay người khác. Không đúng khi nói rằng tôi ăn bởi vì nếu tôi không ăn thì sẽ làm cả lớp thất vọng vào thứ Năm tuần sau”. Bây giờ, lúc này, tôi có thể tìm hiểu cách một người vị tha ăn như thế nào hoặc bỏ qua điều đó, và tôi đã nói rằng tôi sẽ bỏ điều đó. Về cơ bản, những gì bạn phải làm là thực hiện cùng một mô hình đơn giản hóa tương tự về mọi thứ có trong danh sách các giá trị theo lẽ phải; trong mỗi trường hợp, chỉ ra những điều khác nhau mà chúng ta đã đề cập; và rất rõ ràng, nếu động cơ của bạn là tính vị kỷ, thì nó là như vậy. Và nếu nó nâng cao cuộc sống của bạn, thì nó sẽ như vậy. Bây giờ, đôi khi bạn có thể bị ngăn lại với những thứ như là “vậy còn tiền thì sao? Tôi đưa tiền cho người giúp việc, vậy trong trường hợp đó không phải tôi đang làm việc để kiếm tiền cho người khác sao?” Nếu bạn đang ở cấp độ sơ khai như vậy, thì bạn sẽ phải tự hỏi mình, “nhưng đó có phải là cấp độ cuối cùng chưa?” Hãy nhớ rằng nó là điều tối thượng. Chưa, đó là vì người giúp việc làm việc, v.v., thế nên bạn sẽ phải làm rõ điều đó. Sau đó, khi bạn đề cập đến những người thân yêu, bạn phải tìm hiểu, và điều này sẽ có một hành động tư duy riêng: theo cách nào thì tình yêu là ích kỷ, và bạn sẽ phải xem xét tất cả những điều như vậy, bằng cách nào bạn chọn những giá trị khiến mình yêu thích, hoặc chọn ai đó làm bạn, bạn có được mối quan hệ như thế nào. Và cách bạn phải hành động để đạt được điều đó không hề dễ dàng. Bây giờ, ở cấp độ hiển nhiên theo lẽ phải, bạn làm những điều có lợi cho người ấy, v.v., nhưng ở mức độ sâu hơn, bạn phải biết mình muốn gì, điều này liên quan nhiều đến việc tự quan sát nội tâm, bạn phải tìm hiểu người khác, điều này liên quan rất nhiều đến tri thức, khi đó bạn phải đưa ra những phán xét liên tục: đây là điều tôi muốn hay không phải là điều tôi muốn? Và tôi muốn mối quan hệ như thế nào, và tôi sẽ theo đuổi nó như thế nào? Đâu là giới hạn? v.v. Có hàng loạt suy nghĩ và hành động liên quan đến việc xây dựng hoặc có được một người bạn hoặc người yêu, do đó, bạn phải hiểu rõ và từ đó lựa chọn các giá trị liên quan và rồi hành động, và sau đó xác định người thân yêu đó quan trọng đối với hạnh phúc của bạn như thế nào, và thế nên, những gì bạn làm cho họ là điều bạn thực hiện để nuôi dưỡng cái mà chúng ta gọi là “cuộc sống hay nâng cao cuộc sống”. Điều này, hầu hết mọi người đều không biết, họ thực sự không hiểu được điều này; nếu bạn làm điều gì cho ai đó, chưa kể bạn yêu họ, thì đó là lòng vị tha. Nhưng điều này thật kỳ lạ. Người vị kỷ không phải là người không làm gì cho người khác, cũng như người vị tha không phải là người không bao giờ làm bất cứ điều gì cho chính mình. John Stuart Mill4 nổi tiếng là người ủng hộ lòng vị tha, nhưng bản thân ông ấy cũng ăn và mặc quần áo, ông ấy làm đủ thứ cho bản thân mình, nhưng ông ấy giải thích rằng ông ấy làm điều đó để giữ sức khoẻ, để ông ấy có thể tiếp tục giúp đỡ cho người khác. Nhân tiện, ông ấy là thần tượng của Đảng Bảo thủ ngày nay. Điều quan trọng là người thụ hưởng sau cùng, không phải người thụ hưởng trực tiếp. Bạn phải làm rõ điều đó trong tâm trí của mình, trước khi bạn có thể quy nạp, và đó là mục đích của việc xem qua hàng loạt các ví dụ. Bạn phải biết tính vị kỷ nghĩa là gì bằng hàng nghìn ví dụ, việc nói rằng “Tôi làm vì chính mình” là chưa đủ, bởi vì cuộc sống thực tế rất phức tạp để có thể xác định.

Bây giờ, tôi muốn làm rõ một sự nhầm lẫn có thể xảy ra ở đây. Giả sử bạn đọc bài báo về người Albania ở Kosovo và bạn nói rằng “bạn biết đấy, tôi dự định sẽ dành cả mùa hè để đi thăm bạn trai và ở tại nhà nghỉ mà chúng tôi sẽ thuê. Tôi không biết gì về người Albania, nhưng tôi sẽ làm việc cả mùa hè, huỷ bỏ kỳ nghỉ, không thuê nhà nghỉ này, và quyên góp tiền cho người Albania”. Bây giờ, bạn không liên quan tới họ, bạn không biết về họ, mọi thứ bạn có thể nói là họ rất khác, nếu không muốn nói là trái ngược với bạn, nhưng bạn nói rằng “họ cần số tiền đó, và tôi hài lòng khi giúp đỡ họ”. Vậy bây giờ, câu hỏi đặt ra là, đó có phải là tính vị kỷ không? Vâng, chúng ta phải nói rằng, bạn hài lòng ... có phải bất cứ điều gì khiến cho bạn hài lòng là tính vị kỷ, như chúng ta đã định nghĩa nó không? Chà, hãy xem tại sao người đó lại hài lòng? Vâng, họ hài lòng vì họ đã làm được điều gì đó tốt, và điều tốt đó là gì? Theo lời của họ, “Tôi đã huỷ chuyến nghỉ dưỡng của mình để giúp đỡ ai đó, tôi đặt những người khác lên trên bản thân mình”. - Bây giờ, ở đây, bạn phải chọn đối tượng theo lời nói đó; người thụ hưởng thực sự, không phải người thụ hưởng trực tiếp, mà người thụ hưởng sau cùng là người Albania. Người này [người hủy chuyến nghỉ dưỡng để giúp người Albania] nhận được sự hài lòng chính xác bởi vì theo quan điểm của anh ta, anh ta đã từ bỏ lợi ích của mình, và anh ta đã thực hiện điều gì đó cho người khác, thay vì làm cho chính mình. Theo tuyên bố của chính anh ta, sự hài lòng của anh ta đến từ sự vị tha, anh ta cảm thấy hoàn toàn hài lòng về điều đó bởi vì nó không ích kỷ. Và điều đó cung cấp cho bạn một điểm rất quan trọng, nếu chúng ta diễn đạt nó thành một nguyên tắc như thế này, ‘sự thật là việc bạn cảm thấy hài lòng về động lực của mình không làm thay đổi bản chất của nó hoặc biến nó thành động lực ngược lại’. Bạn thấy đấy, tại sao bạn phải có một loạt các ví dụ, bạn phải biết tính vị kỷ là gì, và có hàng nghìn cạm bẫy cám dỗ sẽ khiến bạn nhầm lẫn khi tìm hiểu nó là gì, và kết quả là, bạn không biết mình nghĩ gì trong đầu khi...bạn biết đấy, về những người nói rằng “Chà, tôi rất vui khi được phục vụ trong Quân đoàn Hòa bình”, hoặc bất kể điều gì tương tự. Bây giờ, nếu bạn đang quy nạp, và bạn nhận thấy loại động lực vị tha này trong bản thân mình, bạn phải dừng lại, và xác nhận điều đó, và tự nhủ rằng “điều này không được tính, điều này mâu thuẫn với trường hợp trước đó, ở đây tôi không đặt bản thân mình là mục đích tối thượng”. Nếu bạn có rất nhiều giá trị như thế này, thì bạn sẽ gặp rất nhiều khó khăn để tiếp cận với khái niệm tính vị kỷ, và bạn sẽ không bao giờ chắc chắc. Vì vậy, tôi đề nghị, trong trường hợp đó, bạn nên bắt đầu lại từ đầu, bạn biết đấy, bằng cách sử dụng một mô hình nào đó khác. Bây giờ, cơ bản, những gì bạn phải làm là xem xét danh sách các giá trị, và cho thấy rằng trong tất cả các trường hợp này, bất kể chúng khác nhau như thế nào, bạn lựa chọn và đạt được chúng, giả sử bạn thực hiện như một phương tiện để đạt được mục đích tối thượng. Bây giờ, ở đây tôi đã thực hiện về tất cả các loại ví dụ, nhưng tôi không nghĩ nó cần thiết. Tri thức, theo cách nào thì nó ích kỷ đối với tôi, theo cách nào tôi phải chọn một lĩnh vực tri thức , v.v., và tôi có thể nói một tràng. Nhưng tôi nghĩ nguyên tắc này rất là rõ ràng rồi. Và công việc, trở nên ích kỷ có nghĩa là gì, hay vị kỷ trong công việc nghĩa là thế nào. Và điều quan trọng ở đây là, hãy để tôi nhấn mạnh điều này, bởi vì nó là một biến thể của những gì chúng ta vừa nói. Tôi biết một người yêu âm nhạc và ghét y học, nhưng đã chấp nhận theo yêu cầu của gia đình và đi theo y học, và anh ta nói... Tôi đã tranh luận với anh ta rằng anh ta không nên làm điều đó, “nhưng tôi muốn làm điều này, và anh không nghĩ như vậy là ích kỷ sao” Bây giờ, việc bạn muốn làm điều đó không khiến nó trở nên ích kỷ, anh ta muốn trở nên không ích kỷ, và bạn sẽ nói, “à, anh ấy làm vậy để có lòng tự tôn”. Vâng, nhưng lòng tự tôn của anh ta đến từ việc anh ta đặt người khác lên trên bản thân mình như là mối quan tâm chính của anh ta. Thế nên ích kỷ không có nghĩa là “tôi muốn làm điều đó”, nó có nghĩa là “Tôi muốn làm điều đó vì tôi là điều quan trọng tối thượng trong cuộc sống của tôi”. Tương tự, không ích kỷ không có nghĩa là tôi không muốn làm điều đó, ‘sáng nay tôi không muốn dậy đi làm’, mà điều đó không có nghĩa là tôi không ích kỷ khi thức dậy, chỉ là tôi lười thôi. Bây giờ, bạn thực hiện lựa chọn việc giải trí và du lịch, và nghệ thuật, v.v., và bạn có hàng loạt những điều cụ thể mà ở đó bạn đang theo đuổi một giá trị nào đó, bạn là người đánh giá, bạn là phương tiện, cuộc sống và hạnh phúc của bạn được nâng cao, và bạn có thể quan sát điều tương tự ở nhiều người khác.

Và, bây giờ chúng ta đã hiểu... Tôi nghĩ rằng chúng ta sẽ dừng lại ở điểm này, bởi vì chúng ta chỉ còn một phút nữa thôi...Chúng ta đã hiểu những gì tôi muốn nói, định nghĩa tốt nhất của chúng ta về tính vị kỷ ở giai đoạn sơ khai này; là “việc theo đuổi những mục đích do bạn lựa chọn bằng nỗ lực sáng tạo của riêng bạn như là điều cần thiết cho cuộc sống hoặc hạnh phúc của chính bạn.”. “Việc theo đuổi những mục đích do bạn lựa chọn bằng nỗ lực sáng tạo của riêng bạn như là điều cần thiết cho cuộc sống hoặc hạnh phúc của chính bạn”, tôi đã cố gắng đưa mọi thứ vào đó. Bây giờ, đây là những gì chúng ta phải kiểm nhận, bạn có thể thấy, tại sao việc kiểm nhận định nghĩa từ điển ban đầu là không thể thực hiện được. Trên thế giời này, không có gì đột ngột mà không cần biết giá trị là gì, chúng đến từ đâu, hoặc bất kể điều gì tương tự. Trên thế giới này, còn có lý do gì để kiểm nhận rằng, bạn phải là mục đích tối thượng. Nhưng bây giờ chúng ta đang nói về việc kiểm nhận ý niệm này, liệu nó có đúng không, nếu bạn nỗ lực lựa chọn, và liên quan đến cuộc sống và hạnh phúc của bạn? Vì vậy, lúc này, chúng ta phải đi đến sự tương phản là gì, và đây chính xác là lúc tôi phải dừng lại. Thế nên, tuần tới, chính xác là điểm này, chúng ta sẽ chỉ ra sự tương phản giữa tính vị kỷ và lòng vị tha, kết thúc sự kiểm nhận bằng một vài điểm cuối cùng. Tiếp đến, tôi trả lời một số câu hỏi, và sau đó, tôi chắc chắn sẽ bắt đầu chủ đề tiếp theo, tuy nhiên [chủ đề mới] sẽ không ngay từ đầu buổi vào lần sau. Buổi học tới, chúng ta sẽ hoàn thành tính vị kỷ, và có thể dành nửa tiếng đề cập đến bài tập về nhà; chủ đề lần sau ‘đức tính công bằng’. Làm thế nào để bạn chứng minh tính công bằng là tốt, hay đúng, hay quan trọng, bằng cách quy nạp? Bạn sẽ có một tuần để tìm hiểu điều này. Tôi xin lỗi vì không có thời gian đặt câu hỏi, nhưng tôi nghĩ cho đến tuần sau thì tôi đã cung cấp cho bạn đầy đủ về tính vị kỷ rồi, ít nhất là về mặt lý thuyết. Thế nên, chúc ngủ ngon. Chúng ta sẽ tiếp tục thảo luận vào tuần tới.

Quy nạp: Điều tai hại của lòng vị tha

Vâng. Tôi sẽ bắt đầu bằng việc “Chào các bạn, tôi là Leonard Peikoff.” Đây là cách tôi bắt đầu chương trình radio của mình. Nó ngắn gọn hơn thay vì gửi lời chào đến tất cả các múi giờ khác nhau. Tôi muốn hoàn thành cuộc thảo luận về Tính vị kỷ, trả lời một số câu hỏi được viết qua email, hy vọng có thể trả lời thêm một vài câu hỏi qua sóng radio, và sau đó dành khoảng 30 phút cuối cùng để bắt đầu nói về chủ đề Tính công bằng.

Bây giờ, tiếp tục phần chúng ta đã dừng lại lần trước, một định nghĩa ở cấp độ cao hơn, đầy đủ hơn về tính vị kỷ, với tư cách là kết quả của một số sự quy nạp sơ bộ. Chúng ta đã tiếp cận được cách trình bày rằng, vị kỷ là theo đuổi - tất nhiên là theo đuổi bằng hành động – bằng nỗ lực sáng tạo của bản thân đối với các mục đích do bạn lựa chọn, như là điều cần thiết cho cuộc sống hoặc hạnh phúc của bản thân. Hiểu được cách trình bày này là điều cần thiết đối với bất kỳ sự kiểm nhận nào về tính vị kỷ (hiểu được những ý niệm trong cách trình bày này). Nếu chúng ta bắt đầu với định nghĩa trong từ điển, ‘mỗi người nên xem hạnh phúc của bản thân như một mục đích thượng cho các hành động của mình’, và cố gắng kiểm nhận rằng tự bản thân định nghĩa như là điều căn bản, thì làm như thế là điều bất khả. Tại sao mỗi người nên xem hạnh phúc của bản thân như một điều tối thượng, và không có cách khả thi nào để xem xét điều đó? Phải có một nội dung nào đó về tính vị kỷ để kiểm nhận nó. Và, điều chúng ta đã thực hiện bằng những quy nạp sơ bộ của chúng ta vào tuần trước, là, thêm vào đó ý của chúng ta là gì khi nói về ‘hạnh phúc của bản thân’, cụ thể là cuộc sống và niềm vui của chính bạn. Và đó phải là những giá trị do bạn lựa chọn, bạn đạt được bằng hành động và nỗ lực của bạn. Một khi bạn thêm tất cả những điều đó vào, thì rất dễ để... – (Yaron, tôi cần... Tôi muốn chuyển cái này đến ngay đây) - để kiểm nhận nó. Chúng ta đã đề cập đến điểm đó rồi, và tôi đã nói, chúng ta đã thảo luận nhiều ví dụ về tính vị kỷ. Bây giờ, tôi muốn chuyển hướng đến sự tương phản - lòng vị tha. Bởi vì sự kiểm nhận bao gồm điều này trái ngược với điều khác, thế nên ở đây, chúng ta quan tâm đến lòng vị tha, không phải là luận chiến, mà chỉ đơn giản là đối chiếu về mặt nhận thức. Vì vậy, trước hết, bạn phải hiểu rằng, chúng ta không nói về loại tình huống như thế này; “Hoa Kỳ nhìn chung nên quan tâm đến lợi ích của mình, nhưng nếu có một thảm họa chưa từng có ở Somalia, chúng ta nên hy sinh vì nó”. Hoặc, “trẻ em Mỹ nói chung nên lựa chọn những mưu cầu và sự nghiệp của riêng mình, chúng nên theo đuổi hạnh phúc của bản thân, nhưng nó chỉ đúng khi những thanh thiếu niên dành hai năm làm việc với tư cách là nhân viên công tác xã hội của chính phủ, để chúng được đào tạo về sự hy sinh, và phụng sự khi cần thiết”. Khi bạn nghe thấy điều gì đó như vậy, bạn không nên nói rằng, “được rồi, quan điểm mà tôi đang tranh cãi, hoặc quan điểm mà tôi đang phân tích là ‘ích kỷ là tốt, ngoại trừ trường hợp ở Somalia’”. Nếu bạn muốn đưa ra một sự lựa chọn thay thế cho tính vị kỷ, cho dù đó là phục vụ người khác, hay phụng sự Chúa, thì về mặt nhận thức luận, bạn buộc phải từ bỏ mọi hạn chế và giới hạn, chẳng hạn như “ồ, chỉ vị tha trong hai năm, hoặc chỉ vị tha đối với Somalia, hoặc chỉ trong trường hợp thảm họa thôi”. Bạn phải xem sự lựa chọn thay thế cho tính vị kỷ như là một nguyên tắc, và bạn hãy nhớ lại, chi của chúng ta, là, chúng ta loại những người không có nguyên tắc vì họ không liên quan đến cuộc thảo luận, và không phải tương phản về nhận thức. Điều đó có nghĩa là, bạn phải loại bỏ ý niệm hy sinh như một ngoại lệ, hoặc thỉnh thoảng bổ sung vào cuộc sống bình thường, là điều trái ngược với tính vị kỷ. Vậy thì, đó là cách mà lòng vị tha được đưa ra, bất cứ điều gì có vẻ hợp lý trong tâm trí mọi người, chính xác là chúng được đưa ra dựa trên kiểu nguyên tắc của lòng vị tha, với sự hiểu biết rằng “ồ, chắc chắc bạn sẽ luôn vị kỷ”, nhưng thực tế, điều bạn phải làm là xem lòng vị tha như một nguyên tắc, hay nói cách khác, là nền tảng cơ bản, chi phối tất cả những lựa chọn của bạn trong lĩnh vực này. Bây giờ, một điều gì đó trong quá trình này ngay lập tức nhắc nhở bạn, hãy xem xét lòng vị tha theo cách này, và đó chính là nhiệm vụ của bạn khi quy nạp. Nếu bạn quyết tâm quy nạp, điều đó sẽ khiến bạn ngay lập tức muốn áp dụng sự quy nạp cho bất kỳ nguyên tắc tích cực nào mà bạn quan tâm, cũng như bất kỳ nguyên tắc tiêu cực hoặc nguyên tắc đối lập nào. Nói cách khác, nếu điều đó thuyết phục bạn rằng, chúng ta tìm hiểu tính vị kỷ như một điều phổ quát bằng cách quy nạp từ hàng loạt những điều cụ thể, nếu bạn thường xuyên chứng minh chân lý phổ quát bằng cách quy nạp, thì ý nghĩ đầu tiên trong đầu bạn (khi bạn nghĩ về một sự trừu tượng đối lập), nên là, cái gì là hàng loạt những điều cụ thể, thực tế hoặc dự kiến, làm cơ sở cho điều này như một sự tổng quát hóa quy nạp? Nói cách khác, không ai có quyền khẳng định một lý thuyết về đạo đức, ngoại trừ dựa trên cơ sở quy nạp, bất cứ gì hơn những điều bạn thực hiện. Không có cái gọi là tiêu chuẩn kép: Bạn phải quy nạp nguyên tắc của mình từ tổng thể các loại ví dụ, nhưng người khác có thể tùy ý khẳng định và giới hạn theo cách anh ta muốn, sau đó, bạn có trách nhiệm phải bác bỏ. Đó là một cách tiếp cận hoàn toàn không hợp lệ. Anh ta phải đưa ra điều phổ quát như cái của bạn, và nếu bạn cần điều đó cho sự thay thế của bạn (lòng vị tha), thì bạn sẽ thấy rằng, hàng loạt những điều cụ thể giống nhau mà bạn đã sử dụng để chứng minh nguyên tắc của mình, sẽ bác bỏ nguyên tắc của anh ta, hoặc sẽ bộc lộ điều ngược lại. Bạn chỉ cần xem lại những điều cụ thể tương tự từ quan điểm về sự hy sinh, cho dù vì người khác, vì Chúa, hay vì thiên nhiên, và khi bạn thực hiện, bạn sẽ nhận thấy gì? Bạn sẽ thấy trái ngược với kết luận mà bạn có được trong mỗi trường hợp...như thế nào... - hãy gọi tắt đó là ‘lòng vị tha’, bởi vì tôi không muốn mỗi lần đều nói rằng “cho dù vì người khác, cho dù...đề cập đến ba biến thể khác nhau - bạn sẽ thấy mỗi trường hợp, đó sẽ là một sự công kích gấp ba lần. Bây giờ, chúng ta đang nói đến dạng thức bất kỳ của ý niệm “thà cho còn hơn là nhận, hy sinh vì người khác, gọi là X, bất kể đó là gì, với tư cách là người thụ hưởng, thay vì bạn”. Bởi vì tất cả những điều cụ thể là những thứ do bạn lựa chọn, và đạt được bằng hành động của mình, với tư cách là điều cần thiết cho cuộc sống hoặc niềm vui trong cuộc sống, nên việc bác bỏ tính vị kỷ là một sự công kích đối với lựa chọn của bạn, đó là sự tấn công vào thành tựu của bạn, và đó là sự công kích vào cuộc sống và niềm vui trong cuộc sống của bạn, nói cách khác, đó là một sự hủy diệt hoàn toàn.

Bây giờ, nếu bạn hiểu rõ đủ để biết mối liên hệ giữa nhận thức, tri thức, sự lựa chọn của bạn, khả năng hành động và hoàn thành, thì bạn biết rằng, tâm trí của bạn hoạt động trong cả việc lựa chọn và đạt được những giá trị này. Lúc này, một sự công kích vào lựa chọn của bạn và hành động của bạn cũng là sự công kích vào những kết luận đã dẫn bạn đi đến điều đó, đó là sự tấn công vào tâm trí của bạn. Đó là một cuộc tấn công vào mọi thứ, tâm trí của bạn, nỗ lực của bạn, hành động sáng tạo của bạn. Trên thực tế, lòng vị tha cho rằng, bạn không nên nhận thành quả từ những lựa chọn của bạn, kết quả từ những hành động của bạn, bạn không nên tận hưởng, hoặc thậm chí, có lẽ, không chỉ không nên tận hưởng cuộc sống của mình, mà thậm chí có lẽ không nên nắm giữ nó. Vì vậy, chúng ta có thể tóm tắt nó như thế này; trên thực tế, bạn đã tạo ra các giá trị mà chúng ta đang đề cập đến theo ba cách khác nhau: lựa chọn của bạn khiến chúng trở thành những giá trị, hành động của bạn khiến chúng tồn tại, cuộc sống và hạnh phúc của bạn khiến bạn cần phải lựa chọn và hành động. Tất cả những điều đó vốn có trong mô hình thiết lập giá trị và theo đuổi một giá trị. Ai khác, hay còn cái gì khác, trong bối cảnh đó, có thể đưa ra bất kỳ tuyên bố, hay chen ngang vào đây? Không thể nào, bất cứ điều gì, và tất cả những gì bạn có thể làm khi đó là cụ thể hóa điều này bằng cách lựa chọn một vài điều cụ thể giống nhau và cụ thể hóa rằng, đó thực sự là những gì học thuyết của họ đang nói đến. Vậy, bạn chỉ cần thực hiện một sự quy nạp phủ định, một sự quy nạp phổ quát, và bạn có thể thấy những gì tôi đã nói một cách cụ thể. Tôi sẽ chỉ đưa ra một vài ví dụ (vì điều này tài liệu đã có đầy đủ), chỉ để cung cấp cho bạn mô hình áp dụng ở đây. Chẳng hạn, chúng ta hãy chọn thức ăn, “Tôi chọn một số thứ có giá trị liên quan đến thức ăn”. Chà, ngay lúc này, lòng vị tha trở thành một đòn tấn công vào sự lựa chọn của bạn. Chúng ta sẽ thấy điều đó ở đâu? Ví dụ, nếu chính phủ tuyên bố “bạn phải ăn đậu nành, vì nó được công bố là có giá trị. Bạn không được phép hút thuốc lá, chúng tôi cấm điều này, chúng tôi yêu cầu như vậy”, thì đó là sự phủ định lựa chọn của bạn. Bạn phải hành động để có được thức ăn. Chà, lòng vị tha nói lên điều gì? Lòng vị tha có cho phép bạn làm điều đó không? Hoàn toàn không. Liệu có công bằng không, khi bạn phải hành động để có được thức ăn, và sau đó nó bị lấy đi? Người vị tha nói rằng bổn phận của bạn là cho đi, không có vấn đề công lý ở đây, chúng ta có một thứ quan trọng hơn công lý, quan trọng hơn bạn, bạn biết đấy, quan trọng hơn việc hưởng kết quả từ sự nỗ lực của chính bạn. Vậy còn về vấn đề cuộc sống hạnh phúc của bạn thì sao? Bạn có nên nhịn đói không? Chà, như Ayn Rand đã chỉ ra, từng miếng ăn của bạn đều cấp thiết hơn những người khác trên khắp thế giới này. Hoặc, bạn có cho phép mình ăn như các vị thánh, chỉ vừa đủ, hay như John Stuart Mill5 , chỉ ăn vừa đủ để giữ sức khoẻ của bạn nhằm phục vụ người khác? Rõ ràng là bạn có thể chết ngay, khi bỏ đi thức ăn của mình, hoặc chí ít, bạn cắt bỏ nguồn vui chính trong cuộc sống của mình. Và hãy nhớ rằng, bạn không thể thực hiện điều đó. Bạn không thể làm điều nhân danh một giá trị nào đó sẽ nâng cao cuộc sống của bạn, hoặc niềm vui của bạn như vậy. Và theo định nghĩa, những người vị tha không thể cung cấp cho bạn một giá trị “thanh toán” tương ứng khi thực hiện những gì anh ta nói với bạn, như từ bỏ tất cả thức ăn của bạn bởi vì nó sẽ..., chẳng hạn, những người theo đạo Cơ đốc nói rằng, “bạn sẽ có hạnh phúc vĩnh viễn trên thiên đàng”, và như Kant đã nêu chính xác như thế này, “như vậy là ích kỷ, như vậy là vị kỷ, bạn chỉ muốn thay đổi giá trị hoặc phạm vi của giá trị”. Nếu bạn thực sự muốn không ích kỷ, như Kant đã nói, “bạn phải làm điều đó mà không có bất kỳ phần thưởng nào”, điều đó có nghĩa là, không có bất kỳ giá trị nào liên quan. Bạn phải từ bỏ các giá trị của mình mà không nhân danh bất cứ điều gì bạn coi trọng. Và, tất nhiên, ví dụ cụ thể của điều này là, bạn phải làm điều đó không phải vì bạn đạt được lợi ích từ nó, mà bởi vì một quyền lực nào đó nói như vậy. Bạn chỉ được ra lệnh làm điều đó, cho dù đó là mệnh lệnh vô điều kiện, hay bởi vị thánh của bạn, hay một số giáo sư đạo đức học gọi là trực giác. Bây giờ, những gì bạn phải làm là, xem xét mọi giá trị mà chúng ta có trong danh sách ban đầu của chúng ta, và chứng minh. Chẳng hạn như bạn bè, bạn đã chọn họ; lòng vị tha cho rằng “hãy yêu thương mọi người như nhau”, lựa chọn của bạn không được chấp nhận, bạn không... bạn không được phép lựa chọn về vấn đề này. Cũng giống như thức ăn, v.v, bạn phải tìm kiếm niềm vui của tình bạn bằng cách xác định và thiết lập mối quan hệ của mình, v.v, và lòng vị tha cho rằng “Điều đó sẽ trở thành vô nghĩa, tình bạn không phải là thứ bạn tìm kiếm, bạn phải yêu thương tất cả mọi người như nhau”. Bạn yêu thương những người bạn này bởi vì họ bổ sung cho cuộc sống của bạn và nâng cao nó; và lòng vị tha cho rằng “bạn nên yêu thương kẻ thù của mình, chúc phúc cho những người lợi dụng và ngược đãi bạn”, như thể...Bạn hiểu ý tôi muốn nói phải không? Tôi nghĩ điều này quá rõ ràng đối với bạn rồi. Bạn phải thấy rõ bản chất của lòng vị tha, là, cho rằng “coi trọng một điều gì đó, rồi vứt bỏ nó đi”. Nó sẽ không phải là giá trị đối với bất kỳ ai khác nếu nó không phải là một giá trị, vì vậy, sẽ chẳng ...nó sẽ không có lợi cho bất kỳ người thụ hưởng nào. Vì vậy, bạn phải lựa chọn nó, tạo ra nó, có lý do để nó trở thành một giá trị, và sau đó huỷ diệt nó, loại bỏ nó, từ bỏ nó, đó là bản chất...bản chất của hệ thống vị tha, bản chất, nguyên tắc của lòng vị tha. Vậy, bạn thực sự có thể tóm tắt - và chúng ta thậm chí còn chưa biết về ‘cuộc sống là tiêu chuẩn’, và tất cả những điều đạt được ở cấp độ cao hơn – lúc này điều mà chúng ta có thể nói là, “Tính vị kỷ là sự khẳng định tất cả các điều kiện của giá trị, và do đó, cũng là một giá trị. Lòng vị tha là sự phủ định tất cả các điều kiện của giá trị, đồng thời yêu cầu bạn phải theo đuổi các giá trị”. Đó là một sự quy nạp sơ bộ, một sự kiểm nhận sơ bộ. Sự kiểm nhận rõ ràng, sau cùng về tính vị kỷ sẽ đến sau vài năm nữa khi chúng ta tiếp cận ‘cuộc sống là tiêu chuẩn’, và khi đó cho thấy rằng, cuộc sống cần tính vị kỷ, bởi vì cuộc sống đòi hỏi một quá trình hành động cụ thể, bất kỳ quá trình nào khác sẽ phá hủy nó, v.v., đó là bản chất phù hợp của một sinh vật sống. Chúng ta vẫn chưa đi đến điều đó. Nhưng bạn thấy đấy, chúng ta đang tiếp cận nó một cách sơ bộ hơn, bằng cách nói rằng, “mỗi khi chúng ta nghĩ về một giá trị, từng thứ đơn lẻ dẫn đến giá trị đó, việc xác định giá trị, lựa chọn nó, đạt được nó, thì lòng vị tha muốn huỷ diệt nó, đồng thời, họ muốn chiếm đoạt giá trị đó, vì vậy, đó là ... đó là sự phủ định mọi thứ, và đồng thời cũng là một sự mâu thuẫn. Và do đó, nhìn vào, đó là một học thuyết hoàn toàn không hợp lệ, và tính vị kỷ vốn dĩ là điều không thể tránh khỏi khi bạn nói về ‘giá trị’. Và, toàn bộ điều này thực sự có thể rút gọn lại thành, “bạn không thể nói ‘tôi yêu bạn’ nếu bạn không nói ‘tôi’”, đó là lời của Howard Roark6 , tất nhiên, Ayn Rand hiểu tất cả khi anh ta nói điều đó, nhưng ở đây, chúng ta, đang ở cấp độ thấp hơn, phải tìm hiểu điều đó.

Tìm hiểu tính vị kỷ và lòng vị tha trong lịch sử

Bây giờ, ở đây có một yêu cầu khác mà chúng ta cần xem xét, và đó là...nó rất quan trọng. Nếu có thể, bạn hãy bổ sung và kiểm nhận các quan sát của mình bằng cách mở rộng phạm vi ra toàn thế giới, và cố gắng quan sát sự vận hành của các nguyên tắc tương phản trong lịch sử, càng nhiều càng tốt. Và, câu hỏi bạn nên đặt ra trong bối cảnh ngày nay là, loại giá trị hoặc loại người thành công hoặc sự phát triển nào dựa vào nguyên tắc vị kỷ, về mặt lịch sử? Và, ai thua cuộc, hoặc điều gì đã xảy ra, điều gì bị cản trở vì nguyên tắc vị kỷ? Và tương tự như vậy đối với lòng vị tha. Đây là tiền đề lịch sử tại một cuộc hội thảo lớn về triết học. Và bạn sẽ thấy, liệu việc điểm qua các thế kỷ trong quá khứ có xác nhận quan điểm của bạn rằng, ‘tất cả những điều tốt đẹp đều bắt nguồn từ tính vị kỷ, và rằng lòng vị tha là một sự phủ định hoàn toàn’ hay không. Và, tất nhiên, ở đây, hai nền văn minh rõ ràng nhất để có thể tìm hiểu, và nói chung, là hai nền văn minh mang tính vị kỷ duy nhất mà chúng ta biết trong lịch sử, chính là Hy Lạp cổ đại và nước Mỹ. Về cơ bản, đó là tất cả những gì chúng ta biết về toàn bộ những nền văn minh hưng thịnh có cơ sở dựa trên tính vị kỷ. Bấy giờ, người Hy Lạp, tính vị kỷ được ngầm hiểu, nhưng đó là... bởi vì họ chưa tiếp cận ý niệm về sự hy sinh trái ngược với tính vị kỷ, nhưng tất cả đều coi tính vị kỷ là điều hiển nhiên, kể cả Plato, rằng bạn phải biện minh cho bất kỳ quá trình hành động nào bằng kết quả của nó đối với bạn. Và những người Cơ đốc giáo liên tục tấn công người Hy Lạp cổ đại với lý do rằng, đó là một xã hội hoàn toàn ích kỷ, nhưng điều đó là đúng. Nước Mỹ, chắc chắn, rõ ràng là nước Mỹ theo đuổi hạnh phúc, bạn biết đấy, mặc dù không nhất quán. Bây giờ, tôi không cần phải kể cho bạn nghe tất cả những kết quả về việc bảo vệ sự sống (pro-life) của nền văn minh hưng thịnh, sự thịnh vượng và thành tựu, v.v., đặc trưng của hai nền văn minh đó (Hy lạp cổ đại và nước Mỹ). Và trong những thời kỳ đó, tất cả những điều mà chúng ta gán cho một cá nhân vị kỷ, đều đúng với các quốc gia văn minh nói chung, chẳng hạn như Hy Lạp cổ đại và nước Mỹ trong thời kỳ Khai sáng. Cả hai đều không phải là những thời kỳ mà chính quyền quy định các giá trị, cả hai đều là những thời kỳ thế tục hoá ở mức độ cao, khi các cá nhân lựa chọn giá trị của bản thân. Và đặc biệt là ở Mỹ, nhiệm vụ của bạn là phải trở thành một người tự lập để đạt được giá trị, và đạt được nó như một phương tiện cho chính bạn... theo đuổi hạnh phúc của riêng mình. Những yếu tố này tiềm ẩn hơn ở thời kỳ Hy Lạp cổ đại, nhưng chúng cũng tồn tại ở đó. Bây giờ, bạn có thể nêu ra những cái tên nào để đối chiếu với những thời kỳ đó? Tôi nghĩ có ba hoặc bốn cái tên dễ nhận thấy, tôi sẽ nêu ra, như là sự hy sinh bản thân: Ai Cập và các khu vực trung lưu là những ví dụ điển hình về sự hy sinh bản thân cho Thượng đế, và Đức quốc xã, bạn không thể bại vì hy sinh bản thân cho người khác, cho tập thể; và các nhà sinh thái học là những ví dụ hoàn hảo về sự hy sinh bản thân cho thiên nhiên với tư cách là người thụ hưởng. Và, bạn biết đấy, trong tất cả các nền văn minh đó, bằng cách này hay cách khác, việc lựa chọn bị ngăn cấm. Bạn phải thực hiện điều mà cơ quan có thẩm quyền ra lệnh, cho dù đó là cơ quan tôn giáo, cơ quan xã hội, hay chính quyền, hành động của bạn không cho phép bạn nắm giữ kết quả. Và kết quả là mọi người có xu hướng không hành động, không hoàn thành, bị tê liệt, những người thành công bị trừng phạt vì những gì họ đã làm, và tất nhiên kết quả dẫn đến sự nghèo đói, suy tàn hàng thế kỷ. Và liên quan đến sinh thái học, bạn biết đấy, bạn có thể tìm hiểu từ một số cuộc luận chiến ngày nay, họ nói về những gì họ theo đuổi, kiểu, họ biết điều đó, và không có câu hỏi nào về nó cả. Và đó là quá trình đề cập nhanh chóng sơ qua về lịch sử.

Tích hợp tính vị kỷ với các nguyên tắc khác 

Bây giờ, tôi muốn đề cập đến một chủ đề nữa trước khi chúng ta kết thúc phần tính vị kỷ, nhưng bạn có thể chuẩn bị bất kỳ câu hỏi nào mà bạn thắc mắc ngay bây giờ, và đó là chủ đề về sự tích hợp. Chúng ta có ba nguyên tắc mà chúng ta đã kiểm nhận bằng sự quy nạp, hoặc chí ít, chúng ta đã trình bày mô hình về cách thực hiện điều đó: nguyên nhân và kết quả, phương tiện tồn tại của con người là lý trí, và tính vị kỷ xác định người thụ hưởng phù hợp. Liệu chúng ta có thể liên kết ba nguyên tắc này với nhau bằng cách nào đó không? Chúng ta không... Tri thức là sự tích hợp, chúng ta không thể đưa một loạt các nguyên tắc kiểu như Chủ nghĩa Khách quan cũng giống Mười điều răn, bạn biết đấy, hoặc năm trăm sự thật. Tất cả đều phải trở thành một thể thống nhất. Điều đó không có nghĩa là tại giai đoạn này, chúng ta có thể nhận thấy rằng mọi thứ như nó-đang-là, nhưng chúng ta sẽ có thể tạo ra những mối liên kết. Và với mỗi nguyên tắc mới, bước tiến trí tuệ cuối cùng nên là, “và làm thế nào nó kết nối riêng biệt với những điều quan trọng khác mà tôi biết?” Bây giờ, hãy lấy ‘lý trí là phương tiện tồn tại của con người’, và ‘tính vị kỷ’. Làm sao chúng ta có thể kết hợp chúng lại với nhau? Chà, chúng ta biết... hãy nói như thế này. Chúng ta biết, chúng ta vừa chứng minh tính vị kỷ là điều cần thiết cho cuộc sống và niềm vui trong cuộc sống, hoặc một cuộc sống thành công thịnh vượng. Chúng ta biết điều đó bằng cách quan sát xung quanh chúng ta, và quan sát lịch sử. Và chúng ta biết rằng, lý trí là cần thiết cho sự tồn tại, bởi vì nó tạo ra khả năng sản xuất, đó là điều cần thiết để tồn tại, chúng ta đã biết điều đó... khi nào? Buổi học trước hoặc lần trước nữa. Và, chúng ta biết rằng, nỗ lực sáng tạo và lao động là điều cần thiết đối với tính vị kỷ, bởi vì một trong những yêu cầu này là giá trị mà bạn hành động để đạt được. Chà, nếu bạn gộp tất cả những điều đó lại với nhau, thì bạn có thể nói như thế nào? Bạn có thể nói rằng, “hãy nhìn xem, một phương pháp hoạt động nhất định có vẻ như là điều cần thiết đối với sự tồn tại. Sự nỗ lực và lao động là cần thiết đối với tính vị kỷ. Sự nỗ lực và lao động là cần thiết đối với sự sản xuất. Cả tính vị kỷ và sản xuất dường như đều quan trọng đối với cuộc sống và hạnh phúc của chúng ta. Cả hai có vẻ như đều liên quan đến vai trò của lý trí. Tính vị kỷ liên quan đến tư duy, nó hướng dẫn sự lựa chọn, đạt được các giá trị, và sản xuất. Chúng ta đã tìm hiểu chi tiết tính vị kỷ liên quan đến tư duy như thế nào, thế nên, lúc này chúng ta có lẽ đã có một sự hướng dẫn ở đây, rằng sự tồn tại cần nhiều hơn, không chỉ sự sản xuất, nó cũng đòi hỏi một động cơ chi phối nhất định, một sự xác định rõ ràng về người thụ hưởng; vậy nên, có lẽ sự tồn tại cần tất cả những điều này phù hợp với nhau”. Chúng ta vừa chọn hai trường hợp ngẫu nhiên, và cả hai lần chúng ta đều tìm ra điều gì đó cần thiết hoặc quan trọng đối với cuộc sống. Và điều đó xảy ra liên quan đến tâm trí. Một trong những tuyên bố ban đầu của chúng ta là “lý trí là điều cốt yếu đối với bản chất của con người”, và bây giờ lý trí, “...trái ngược với động vật ”. Và bây giờ lý trí là yếu tố cần thiết trong động cơ thúc đẩy của bạn, bạn biết đấy, [lý trí là yếu tố] điều chỉnh bạn là người thụ hưởng. Thế nên, dù chúng ta nhìn ở đâu cũng đều có cuộc sống, lý trí và hành động, có những nguyên tắc khái quát nhất định được đưa ra, hết lần này đến lần khác. Vì vậy, nó không phải là “bạn nên kính trọng cha mình, không được phạm tội giết người, và hãy đến nhà thờ Do Thái vào thứ Năm hàng tuần”, nó không chỉ là một tập hợp những điều tách biệt. Bây giờ, chúng ta hãy chỉ ra trong mô hình nhân-quả, liệu có mối liên hệ nào giữa quan hệ nhân quả và bất kì điều nào trong số những điều này không? Chà, khi chúng ta biết ‘lý trí là phương tiện tồn tại của con người’, bạn sẽ nói điều gì ngay lập tức? Lý trí là nguyên nhân, và sự tồn lại là kết quả. Sẽ như thế nào khi chúng ta nói rằng ‘tư duy là điều cần thiết để đạt được hạnh phúc của chính mình’? Vâng, chúng ta nói về quan hệ nhân quả. Vậy còn ‘tính vị kỷ như là một yêu cầu tất yếu đối với sự tồn tại’ thì sao? Ồ, đó là điều kiện cần thiết của nguyên nhân, cùng với những điều khác, dẫn đến một kết quả nhất định. Nếu không có nguyên nhân và kết quả, thì sẽ không có hành vi nào để đạt được cuộc sống, hay hạnh phúc, hay các giá trị, bởi vì sẽ không có nguyên nhân. Vì vậy, toàn bộ cuộc thảo luận của chúng ta dựa vào quan hệ nguyên nhân và kết quả.

Bây giờ, đó chỉ là sự khởi đầu. Điều lý tưởng mà bạn có thể làm đối với mỗi nguyên tắc là liên kết nó riêng biệt với mọi nguyên tắc khác, ở một mức độ nào đó. Và kể từ bây giờ, mỗi khi chúng ta hiểu được một nguyên tắc khi kết thúc sự quy nạp, chúng ta sẽ quay lại và tự hỏi rằng, “bây giờ, nó liên quan như thế nào với quan hệ nhân quả, và nó liên quan như thế nào đối với lý trí, nó liên quan như thế nào đối với tính vị kỷ, và nó liên quan như thế nào đối với tính công lý, v.v.?”. Và cuối cùng, nó phải là trường hợp mà chúng liên kết với nhau đến mức bất kỳ cái nào trong tâm trí bạn cũng kéo theo tất cả những cái khác, và một khi bạn có thể thiết lập như vậy, thì điều đó được gọi là hiểu một triết lý. Tất nhiên, ba nguyên tắc là không đủ, nhưng nó đủ để cung cấp cho bạn ý niệm về kết quả của chúng. Đó là những gì tôi muốn nói về tính vị kỷ.

Thời gian trả lời câu hỏi

Bây giờ, tôi muốn chọn một vài câu hỏi đã được gửi qua email, tôi không nhận được nhiều, nhưng cũng có một số câu hỏi, và tôi muốn trả lời những câu hỏi mà tôi nghĩ là mối quan tâm chung. Những câu hỏi liên quan đến vật lý, v.v., tôi không thể trả lời được, vì vậy, bằng cách nào đó bạn phải cố gắng đặt câu hỏi liên quan đến khóa học này, chứ không chỉ quy nạp chung chung. Và đây là một câu hỏi đã được viết; “Người trưởng thành phải...”, tôi muốn rút gọn nó lại một chút, nhưng đây là ý tưởng; “Người trưởng thành phải sử dụng tri thức và những ý niệm, điều tốt hoặc điều xấu, mà chúng ta tích luỹ được, do đó, người có nền giáo dục hiện đại trước tiên buộc phải thực hiện theo cách diễn dịch, tìm hiểu các nguyên tắc Khách quan như là những cơ sở lập luận cho tương lai và sau đó thực hiện quy nạp để kiểm nhận chúng hoặc khắc phục những lỗi sai. Có vẻ là như vậy, bởi vì ở đây chúng ta trình bày các nguyên tắc Khách quan mà chúng ta đã tìm hiểu theo cách diễn dịch”. Vâng, tôi hy vọng bạn đã không tìm hiểu nó theo cách diễn dịch. Người này - tôi cố gắng không nêu ra danh tính, giả sử là anh X - cho rằng bạn phải là người theo chủ nghĩa Duy lý7 , bởi vì bạn không thể tiếp cận thực tại cho đến khi bạn đã hiểu hệ thống chủ nghĩa Khách quan và sau đó cố gắng tái tạo nó. Điều này không đúng. Bạn luôn có sẵn thực tại, bất kể sự giáo dục của bạn hiện đại đến đâu, bởi vì lỗi sai không thể không mâu thuẫn. Dù ý kiến bạn đưa ra tồi tệ như thế nào, thực tại luôn khiến bạn có những trường hợp bác bỏ chúng. Và bạn biết rằng, nếu bạn nhất quyết kiên định với bất kỳ lỗi sai nào, bạn sẽ tự hại mình, bạn sẽ tự giết mình, thế nên luôn có sẵn bằng chứng cho bạn. Ví dụ, bạn được dạy rằng chủ nghĩa xã hội là tuyệt vời. Vâng, nếu bạn hiểu chủ nghĩa Khách quan, điều đó không có nghĩa là, “tốt, bạn chỉ mới chấp nhận một cách duy lý, về mặt lý thuyết, bởi vì như vậy như kia; vậy thì, chủ nghĩa Tư bản phải có giá trị, và lúc này bạn có thể cố gắng tìm hiểu điều đó theo cách quy nạp, giả sử bạn quan sát Mỹ và Nga, hoặc Đông Berlin và Tây Berlin, v.v.”; trước khi bạn biết bất cứ điều gì về Chủ nghĩa Khách quan, thì “chắn hẳn phải có điều gì đó sai ở đây vì nó mâu thuẫn trực tiếp với những gì tôi quan sát”. Và việc như thế đúng với mọi nguyên tắc. Nhân tiện, bạn cũng không thể tìm hiểu thuyết Khách quan theo cách ban đầu mà bạn đưa ra giả thuyết, hoàn toàn bằng sự diễn dịch. OPAR8 không phải là sự diễn dịch, mà là một sự trình bày về tổng thể, nhưng trong mỗi trường hợp, tôi cố gắng đưa ra một vài loại ví dụ mà từ đó sẽ dẫn đến nguyên tắc. Cuối cùng, tôi muốn nói rằng, nếu bạn mắc đầy sai lầm, và bạn không phải là một thiên tài, thì bạn sẽ phụ thuộc vào người khác cung cấp triết lý cho bạn, và sau đó phải bạn tái tạo lại nó theo cách chúng ta đang làm; bạn biết đấy, nhưng điều đó không có nghĩa bạn phải là người theo chủ nghĩa Duy lý; mà nó có nghĩa là bạn phải được hướng dẫn và dẫn dắt, nhưng người đó phải cung cấp cho bạn đủ dữ liệu để bạn có thể tin tưởng, dù chỉ là tạm thời, vào những gì họ nói, và sau đó, bạn phải thực hiện quá trình kiểm nhận và biến nó thành của riêng mình. Vì vậy, sự thật là việc bạn được nuôi dạy với những ý niệm tồi tệ không hợp thức hóa việc trở thành một người theo chủ nghĩa Duy lý, [theo chủ nghĩa Duy lý] bởi vì bạn đã bị tách khỏi thực tại. 

Bây giờ, đây là một câu hỏi khác bằng văn bản, đại loại là, “tại sao lại sử dụng từ điển, bởi vì chẳng phải từ điển là sử dụng mô tả diễn dịch của người khác sao?”. Không phải. Từ điển không cho rằng đưa ra những mô tả bằng cách diễn dịch, nó chỉ là sự mô tả về cách mọi người thực sự sử dụng một khái niệm nào đó, và các khái niệm không được tiếp cận bằng cách diễn dịch. Vì vậy, người này hỏi, “tại sao lại nói... tại sao lại sử dụng những từ như ‘suy luận’? Tại sao không nói ‘lý trí là tư duy’?”. Ồ, dù bạn nói gì đi nữa, bạn phải làm rõ những điều này: bạn lấy ‘lý trí là tư duy’ ở đâu? Bạn phản đối việc nói ‘lý trí là sự suy luận’, điều đó quá suy diễn. Ồ, tại sao ‘lý trí là tư duy’ lại đúng hơn, bạn lấy điều đó từ đâu, và ‘tư duy’ là gì? Bạn phải bắt đầu từ đâu đó. Và nếu một định nghĩa có vẻ không gây tranh cãi và làm rõ một cách sơ bộ, nó sẽ giúp phân biệt khái niệm được đề cập với những thứ khác mà chúng ta sẽ nhầm lẫn với nó. Nó sẽ làm cho điều gì đó nổi bật mà không cần đưa vào một loạt những nội dung gây tranh cãi ngay từ đầu. Do đó, tôi muốn nói, không có chủ nghĩa Duy lý và không có sự diễn dịch. Đây là hai câu hỏi cố diễn dịch sự cần thiết của chủ nghĩa Duy lý hoặc sự diễn dịch, và tôi nói rằng cả hai đều không hợp lệ. Tôi cần nói thêm rằng, một cuốn từ điển thì không - bất kỳ cuốn từ điển nào – không đáng tin cậy 100%. Tôi có một cuộc hội thảo riêng chỉ với một vài người để chuẩn bị cho khóa học vào năm tới, và chủ đề chúng tôi thực hiện, gần đây, là về ‘sự đoan chắc’, chúng tôi áp dụng quy nạp đối với ‘sự đoan chắc’. Tôi đã lấy định nghĩa ‘sự đoan chắc’ từ từ điển. Và sau đó, đã có một cuộc tranh cãi lớn nổ ra về việc liệu định nghĩa này là hợp lý hoặc không phù hợp. Và sau cùng tôi bị dồn vào thế bí và tôi phải suy nghĩ về nó. Thế nên, tôi không biết liệu mình có thể sử dụng định nghĩa đó nữa hay không. Vì vậy, bạn biết đấy, ở đây tôi không cứng nhắc, “chỉ cần chọn một từ điển tốt và bắt đầu tương tự”. Tôi muốn nói rằng, trong nhiều trường hợp, nó theo lẽ thông thường, nó làm sáng tỏ, nó không bắt đầu bằng hàng loạt các lý thuyết nâng cao phức tạp, nó cung cấp cho bạn một góc nhìn đơn giản theo lẽ thông thường về một khái niệm, và sử dụng định nghĩa trong từ điển là cách tốt nhất.

Bây giờ, đây là câu hỏi. Để tôi xem tôi có thể cô đọng nó như thế nào. Ồ, vâng. Câu hỏi như thế này, “tại sao ông liên tục dẫn chúng tôi đến những kết luận? Chẳng hạn, tại sao ông lại nói, hãy chứng minh rằng ‘phương tiện tồn tại cơ bản của con người là lý trí’? Nếu chúng ta là những người quy nạp thực sự, câu hỏi nên là, ‘phương tiện tồn tại cơ bản của con người là gì?’ Và tương tự như vậy, nếu tính vị kỷ là lý lẽ đầu tiên rõ ràng về mặt đạo đức cho sự tồn tại của chúng ta, thì câu hỏi nên là ‘cơ sở đầu tiên của chúng ta về sự tồn tại là gì?’ v.v”. Chà, nếu bạn thực sự hỏi điều đó ngay từ đầu, tại sao bạn lại hỏi rằng ‘phương tiện tồn tại cơ bản của con người là gì?’ Làm thế nào để bạn biết con người có phương tiện tồn tại? Thế nên, tôi sẽ không thể bắt đầu ở đó. Tôi phải bắt đầu bằng cách hỏi, ‘ồ, có cái gì đó như là một sinh vật sống không?’. Và tại sao tôi lại bắt đầu ở đó? Vì tôi chưa biết rằng có những vật thể. Vì vậy, những gì bạn nói với tôi, về cơ bản, là, bạn muốn quay trở lại giai đoạn một đứa trẻ sơ sinh, và xây dựng tất cả những tri thức của bạn mà không có bất kỳ tiền khái niệm nào, chính xác như Ayn Rand đã thực hiện, và điều đó tốt thôi, nếu bạn có thể làm như vậy. Nhưng, điều tôi muốn nói là, khóa học này dành cho những người không thể tự mình làm điều đó từ thực tại, mà chỉ có thể tái tạo lại những gì bà đã thực hiện, và việc tái tạo, vốn dĩ, bắt đầu từ kiến thức của người trưởng thành, và lúc này sẽ tự hỏi rằng “bây giờ, bạn cần cái gì cho điều đó, cho điều nọ, điều kia” và hãy làm theo cách của bạn. Nếu bạn muốn liên hệ với thực tại hoàn toàn không thông qua tiến trình xử lý nào, không có tri thức nâng cao về nơi bạn sẽ đến - đó là nơi một đứa trẻ bắt đầu - bạn muốn sống cả đời, nhưng bạn không thể đến gặp giáo viên và nói rằng “hãy chỉ cho tôi theo hướng của Chủ nghĩa Khách quan, nhưng đừng cho tôi biết bất kỳ kết luận nào của nó”, tôi nghĩ đó là một sự tự mâu thuẫn. Khi đó, bạn phải bỏ đi đến một hòn đảo, quên hết tất cả những gì bạn đã từng đọc, bằng cách nào đó luyện tập bộ não của bạn kiểu như vậy, và sau đó bắt đầu quy nạp. Và có thể, bạn biết đấy, trong 30 hoặc 40 năm nữa, bạn sẽ nghĩ ra được. Tôi không có ý mỉa mai, nhưng bản chất của sự tái tạo hoàn toàn khác với bản chất của việc khám phá từ đầu. Việc khám phá từ đầu, tôi sẽ không bao giờ nhận dạy cho bất kỳ ai, bởi vì tôi không biết làm thế nào để thực hiện điều đó. Nếu tôi làm được, tôi đã trở thành một thiên tài về đạo đức học rồi, tôi sẽ không mất thời gian để dạy tư tưởng của người khác, tôi sẽ...Tôi không biết mình sẽ làm gì nữa.

Được rồi. Đây là một câu hỏi hoàn toàn khác; “với những gì ông đã nói về giới hạn nhận thức luận và mối quan hệ của nó với chủ nghĩa duy lý, nói cách khác, ông có còn nhớ từ bài giảng đầu tiên nói rằng chủ nghĩa Duy lý là một cách xử lý lượng dữ liệu ‘không thể tiêu hoá’; vậy, ở mức độ nào đó, Kant có thể được chấp nhận đúng không?” Và câu trả lời là, “Hoàn toàn không”. Đó là một lời giải thích, một lời giải thích hào phóng mà tôi đã đưa ra thôi, có thể áp dụng cho những người theo chủ nghĩa duy lý tử tế, nghĩa là, những người trung thực, những người thực sự không biết phải làm gì để đối phó với tất cả những dữ liệu không thể tiếp thu hết được, vì vậy, họ đã...những khái niệm của họ bị tách rời thực tại. Nhưng nếu trong quá trình đó, một người trung thực phát hiện ra anh ta được dẫn dắt để viết một cuốn sách thật dày, cho rằng, tâm trí không có giá trị bởi vì đó là một dạng nhận thức, và thực tại không hiện hữu, bởi vì chúng ta nhận biết nó, và điều đó dẫn đến một cuốn sách khác cho rằng, nếu bạn muốn một thứ gì đó, bạn không cần bận tâm đến nó, nghĩa là, người trung thực lẽ ra phải dừng lại trước đó rất lâu rồi. Có sự khác biệt rất lớn giữa một người theo chủ nghĩa Duy lý mơ hồ và một người theo chủ nghĩa Hư vô9 có nguyên tắc. Cả hai đều có thể là những người theo chủ nghĩa Duy lý, nhưng một lời giải thích không làm cho cái kia được chấp nhận. 

Bây giờ, tôi muốn quay lại một chút..., chúng ta có khoảng 15 phút để trả lời câu hỏi nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào, nhưng tôi sẽ cung cấp cho bạn một câu hỏi nữa, và tôi sẽ trả lời rất ngắn gọn; hãy quy nạp nguyên tắc ‘tất cả tri thức đều mang tính khái niệm’. Bạn đã biết điều đó chưa? Hãy quy nạp nguyên tắc ‘tất cả tri thức đều mang tính khái niệm’. Tôi không thể. Bởi vì nó không phải là một nguyên tắc. Bây giờ, hãy nghĩ về câu nói này. Nếu bạn muốn nói đến việc quy nạp một nguyên tắc, thì bạn phải áp dụng và kiểm tra trên toàn bộ phạm vi áp dụng nó. Nếu bạn nói ‘tất cả tri thức đều mang tính khái niệm’, lúc này điều đầu tiên mà nó loại trừ là, ‘động vật không biết gì cả, trẻ em, trẻ nhỏ không biết gì cả, vậy thì, các khái niệm bắt nguồn từ đâu?’ Thế nên, rõ ràng tri thức rộng hơn nhiều so với tri giác. Và, trên thực tế, tri thức có ba dạng: cảm giác, và tri giác, là sự tích hợp của các cảm giác, và sau đó là khái niệm, là sự tích hợp của những nhận biết tri giác. Vì vậy, có lẽ ý bạn là, tất cả kiến thức hậu-tri-giác đều mang tính khái niệm. Nhưng, tôi chỉ có thể nói hai điều về câu hỏi này. Nếu bạn muốn quy nạp nguyên tắc đó, chỉ cần nhìn xung quanh, bất cứ nơi nào, quá khứ, hiện tại, ở đây, ở kia, nam, nữ, bạn không thể tìm thấy bất kỳ ai không có đối tượng tri giác mà có khái niệm. Tôi không biết gì về người sao hoả, nếu có một dạng nhận thức khác không phải là sự tích hợp các đối tượng tri giác, thì tôi không chuẩn bị gì để thảo luận về nó, khẳng định nó, đưa ra giả thuyết về nó, nó không thể được thảo luận vì nó nằm ngoài nhận thức. Vì vậy, trong bối cảnh kiến thức của tôi, bất cứ thứ gì sau sự nhận biết tri giác chỉ là sự tích hợp các đối tượng tri giác và đó là các khái niệm. Ta không thể nói thêm gì khác, nếu đó là câu hỏi. Nhưng, vì vậy, điều này hoặc sai, hoặc bạn đang yêu cầu tôi đưa ra một tuyên bố vượt xa những gì tôi có thể quy nạp đối với mọi dạng ý thức trong vũ trụ này. Tôi không chuẩn bị gì để nói về điều đó cả. Tôi thậm chí sẽ đi xa hơn. Tôi không biết liệu quá trình bỏ qua phép đo, cách chúng ta hình thành khái niệm, có phải là cố hữu trong mọi dạng ý thức hay không, liệu phương pháp hợp nhất có phải là - ý tôi là, mọi dạng ý thức cấp cao - tôi không biết nữa, kiểu như, tôi không biết liệu mọi dạng vật chất trong vũ trụ có giống như bàn, ghế và đá, v.v mà chúng ta thấy xung quanh mình hay không. Tôi không có ý kiến gì về vật chất và phi vật chất, lỗ đen và lỗ trắng, và tất cả những thứ còn lại. Bạn chỉ có thể tiếp tục với bối cảnh những gì bạn biết, mà nếu bạn làm như vậy, nó sẽ không bị phản bác bởi những gì bạn biết trong tương lai.

Michael, anh có ở đó không, câu hỏi của anh là gì nào?

Michael: Câu hỏi của tôi là (tôi ở Los Angeles) - câu hỏi của tôi là, sự phụ thuộc của môi trường đối với tính vị kỷ, và trên thực thế nó có thể bị bóp méo như thế nào ‘bằng việc cứu lấy môi trường, bạn có thể cứu lấy khả năng tồn tại lâu dài của con người’.

L.P: Chà, đôi khi quan điểm sinh thái học được đưa ra như một phương tiện đối với sự tồn tại của con người, rằng chúng ta đang phá hủy hành tinh này, và do đó, sẽ tự hủy hoại chính mình trong quá trình này. Đó là sự thuần hóa, và theo tôi, là để che đậy bản chất của phong trào này. Nhưng, hiểu theo quan điểm triết học, nếu đúng như các nhà sinh thái học lập luận ‘cần có các điều kiện nhất định để duy trì môi trường, và do đó, để duy trì cuộc sống của bạn’, thì chắc chắn nó sẽ là tư lợi của chúng ta khi đạt được những điều kiện đó. Cũng như việc không đầu độc thực phẩm, v.v., Và khi đó, sẽ không có căn cứ nào để nói rằng sinh thái học là một dạng thức hy sinh bản thân. Điều này đưa lại câu hỏi, thực ra ví dụ về các nhà bảo vệ môi trường là như thế nào? Rõ ràng là bây giờ tôi không thể đi vào những điều cụ thể của vấn đề, nhưng tôi chỉ muốn nói rằng, tôi không tin rằng bất kỳ tuyên bố nào của các nhà bảo vệ môi trường về việc xác định các mối đe dọa đối với cuộc sống con người là có căn cứ, không có cái nào trong số đó cả, cho dù là lỗ thủng tầng ôzôn, hoặc ô nhiễm, hoặc sự nóng lên toàn cầu, hoặc bất cứ điều gì. Tất cả những điều đó đều là sự xuyên tạc hoặc nói dối trắng trợn, chúng không góp phần nhiều vào hạnh phúc của con người.

Giải pháp cho tất cả những điều mà các nhà bảo vệ môi trường đưa ra, là, cắt giảm tiêu chuẩn sống của con người, và / hoặc, những người trung thực hơn tuyên bố công khai rằng, họ muốn quay trở lại với chất dẻo, họ muốn xóa bỏ nền văn minh, và tự nhiên là giá trị nội tại mà con người phải hy sinh. Và nhiều nhà bảo vệ môi trường đã công khai nói những lời có hàm ý rằng “Tôi không quan tâm đến việc có bao nhiêu người đã hy sinh để có được những dòng sông trong xanh, v.v.”. Vì vậy, câu hỏi đặt ra là, bạn có tiếp nhận sự tuyên truyền của họ, sự che đậy của họ hay không? Bởi vì đó chỉ là sự che đậy, về cơ bản, giống như những người theo đạo Cơ đốc nói rằng “chúng tôi thực sự vì hạnh phúc của bạn, vì hạnh phúc vĩnh cửu của bạn, chúng tôi cần bạn hy sinh mọi thứ, ở đây và bây giờ” nhưng hạnh phúc sẽ đến ở kiếp sau. Và các nhà sinh thái học nói rằng, “chúng ta vì hạnh phúc của con người sau khi chúng ta đã hy sinh toàn bộ loài người để thanh lọc hành tinh này”. Tuy nhiên, giờ đây, các nhà bảo vệ môi trường ngày càng thiếu trung thực hơn, bởi vì họ tuyên bố rằng, có những mối đe dọa sắp xảy ra, chúng chỉ là điều bịa đặt. Nhưng, nói chung, tôi nghĩ mọi phong trào vị tha - ngoại trừ Kant10 (thẳng thắn bác bỏ) - đều che đậy việc bác bỏ tính vị kỷ bằng cách giấu đi một mồi nhử kín đáo nào đó để khiến bạn phải thực hiện nó. Tôi không biết ai “ngạo mạn” như Kant xứng đáng được ghi nhận bởi vì ông ta trung thực, đến mức, ông ta là một kẻ giết người như một mục đích tự thân, người nói rằng “điều này sẽ không làm cho bạn hạnh phúc, thật đáng kinh tởm khi nói về việc làm cho bạn hạnh phúc, dù bây giờ hoặc kiếp sau, cho dù là cháu chắt của bạn hay tất cả các loài. Hãy thực hiện điều đó, và nếu nó khiến bạn đau khổ, thì càng tốt”. Đó là lý do tại sao ông ta có ảnh hưởng như vậy, và đó là lý do tại sao ông ta là một cái tên bất tử. Và người giáo sư bất tài, người vừa khám phá ra tầng ôzôn, sẽ không bao giờ được nhớ đến trong 20 năm nữa. Michael, tôi sẽ để bạn tiếp tục nếu điều đó không tranh luận về sinh thái học. Bạn có hiểu được tính logic của những gì tôi đang nói không?

Michael: Vâng.

L.P: Được rồi.. Tuyệt vời.

Mời Paul.

Paul: Vâng. Tôi đây. Paul ở New York. (Được rồi). Tôi muốn quay lại chỗ ông đã nói về tính vị kỷ nên được đối chiếu với lòng vị tha như một nguyên tắc, chứ không phải với phiên bản lòng vị tha không có nguyên tắc. (Đúng vậy). Tôi thắc mắc, liệu điều đó có phụ thuộc vào ý niệm trước đó hay không, rằng vấn đề về người thụ hưởng từ hành động của một người là điều quan trọng, nếu vậy, làm thế nào để ta hiểu được ý tưởng rằng đó là điều ta nên tập trung sự quan tâm của mình?

L.P: Vâng, đầu tiên, ‘làm thế nào để bạn hiểu được ý tưởng rằng, điều gì đó là thứ bạn nên tập trung sự quan tâm của mình?’ Trong trường hợp này, tôi đạt tới điều này từ kiến thức của người trưởng thành, rằng thực sự có ba vấn đề rộng lớn xác định cấu trúc của một lý thuyết đạo đức: bạn hành động vì điều gì? Làm thế nào để bạn đạt được điều đó? Và cho ai, cho người thụ hưởng nào? Tôi không biết điều đó cho đến khi - ý tôi là biết điều đó như một cách diễn đạt trừu tượng - cho đến khi tôi đi sâu vào triết học và nhận ra rằng, trong việc thiết lập bất kỳ hệ thống đạo đức nào, những câu hỏi này đều phải được giải quyết, và câu trả lời cho bất kỳ câu hỏi nào đều ảnh hưởng đến những câu hỏi khác và toàn bộ hệ thống, và thế nên, đó là điều quan trọng. Khi còn nhỏ, hoặc khi mới bắt đầu quy nạp mà không có thông tin đó, nếu tôi cố gắng phóng chiếu quá trình của Ayn Rand, bà ấy sẽ không biết rằng đây là điều cốt yếu về mặt lý thuyết, bà biết rằng đó là điều cốt yếu chỉ theo nghĩa như thế này; mọi thứ bà thực hiện phụ thuộc vào câu trả lời của nó. Và khi bà biết rằng, trong bối cảnh hành động của mình, mọi thứ quan trọng đối với bà đều chỉ ra ‘vấn đề này là điều mà bà phải có lập trường’, tâm trí bà sẽ ngay lập tức tập trung vào nó. Không cần biết bà còn trẻ như thế nào, ngay khi bà có những giá trị, nếu và khi ai đó nói với bà rằng“hãy cho đi, bạn không nên ích kỷ”, nếu bà là một đứa trẻ biết suy nghĩ và là một thiên tài, thì điều đầu tiên bà sẽ nghĩ là, “nếu tôi nên tặng đồ chơi của mình, tôi nên cho cơ hội đi dự tiệc của mình, và tôi nên chia sẻ những người tôi thích ở trường, v.v, và điều đó có nghĩa là tôi có thể cho... ”, ngay lập tức bà sẽ dựa trên nguyên tắc, và bà sẽ phẫn nộ và bị ám ảnh, bà sẽ vô cùng quan tâm đến vấn đề này, chính xác bởi vì bà nhận thấy rằng điều này gây ra hậu quả vô cùng lớn, điều này xác định điểm cốt yếu. Mặt khác, nếu mẹ bà nói với bà “con phải rửa bát sau bữa tiệc vào thứ bảy”, thì lúc này bà sẽ không đi sâu vào đạo đức đối với việc rửa bát, về độ tuổi nên bắt đầu, và về thời gian bao lâu tranh cãi với các chị của mình, bởi vì ngay cả khi bà không muốn, hành động của bà sẽ là, “được rồi, chỉ nửa tiếng thôi, nó không liên quan đến bất cứ điều gì hết.” Vì vậy, nếu bạn đang hỏi với tư cách là một người trưởng thành, về mặt lý thuyết, thì bạn không thể trả lời điều đó cho đến khi bạn trưởng thành; thực tế, điều đó liên quan việc chúng ta đang tái tạo lại, thay vì hiểu rõ. Nếu chúng ta hỏi về tâm điểm của việc bà hiểu vấn đề, chính xác vì nó không quan trọng, thì bà nhận thấy ảnh hưởng của nó đối với những điều cụ thể xung quanh mình, và có quan trọng với mình, và do đó, nó trở thành một bối cảnh thiết yếu. Anh hài lòng với câu trả lời chưa, Paul?

Paul: Vâng. Cảm ơn rất nhiều.

L.P: Được rồi. Nelson.

Nelson: Vâng. Chào tiến sĩ Peikoff, tôi là Nelson, ở Pennsylvania.

L.P: Vâng

Nelson: Một người bạn của tôi gần đây đã cho tôi biết một bài báo của nhà sinh vật học E. O. Wilson ở đại học Harvard trên tờ Atlantic Monthly. Bài báo có vẻ như là từ cuốn sách của anh ấy, có tựa đề Sự trùng hợp: Tính hợp nhất của tri thức11, và anh ấy dường như tán thành sự quy nạp như là một phương tiện để tiếp cận tri thức, và tất nhiên, cũng đề cập đến những trải nghiệm được thực hiện trong một bối cảnh rõ ràng, và anh ấy cũng nói về việc tìm ra nguyên nhân và hệ quả trong tất cả các nhánh tri thức.

L.P: Làm thế nào anh ấy có được công việc ở Harvard vậy?

Nelson: Đó là điều làm tôi ngạc nhiên. Thực ra, tôi tự hỏi liệu ông đã nghe nói đến điều đó chưa, hoặc ông có thể nhận xét liệu điều đó có cho thấy sự khởi đầu của một thời kỳ khai sáng mới trong hệ thống giáo dục của chúng ta hay không?

L.P: Tôi xin lỗi. Tôi hoàn toàn không biết gì cả. Tôi không biết người đó, tôi không biết lĩnh vực sinh học. Harry Binswanger, anh có ở đây không?

Harry Binswanger: Vâng. E. O. Wilson là người sáng lập, và là người lãnh đạo nhóm tuyên truyền về sinh học xã hội, người cho rằng con người là một loài kiến, vì vậy, tôi không hy vọng gì nhiều ở anh ta.

L.P: Vậy, anh không nghĩ rằng đó là sự khởi đầu của một thời kỳ phục hưng mới sao?

H.B: Chỉ khi, bằng cách nào đó, anh ta có nhận thức luận siêu phàm và có quan điểm phi thường về bản chất của con người.

L.P: Chà, đối với tôi, điều quan trọng là anh ta được Harvard tuyển dụng, và tôi đã đề cập từ lâu, tôi thừa nhận, tôi phải nói rằng, tôi rất tiếc phải nói với William Buckley về điều đó, rằng tôi thà bị quản lý bởi hàng trăm người đầu tiên từ bất kỳ danh bạ điện thoại nào ở Mỹ còn hơn bị quản lý bởi trường Harvard. Vì vậy, tôi không biết, anh có hài lòng với câu trả lời không Nelson? Tôi chỉ là... Harry đã trả lời câu này, và tôi không biết người anh hỏi.

Nelson: Điều đó rất hữu ích, bởi vì ít nhất nó cung cấp cho tôi một góc nhìn để biết anh ta đến từ đâu, vì tôi chưa đọc đầy đủ bài báo, nhưng tôi thắc mắc, liệu anh ta có đang đi đúng hướng hay không.

L.P: Tôi không thể nói gì nhiều hơn. Okay. Câu hỏi của bạn là gì?

Nelson: (Không rõ tiếng) Phỏng dịch: Có sự tiếp cận thuyết Khách quan khác nhau giữa OPAR và OTI. Vậy, ông nghĩ đến quy nạp trong trường hợp nào?

L.P: À, tôi nghĩ tôi đã nói rồi. Tôi đến với ý tưởng quy nạp là điều quan trọng từ sự tuyệt vọng. Nếu bạn xem tập tài liệu đầu tiên mà tôi đưa ra cho khóa học này năm ngoái, về cơ bản, nó được cung cấp không phải như là một phương tiện nhận thức rõ ràng, mà như là một phương pháp trị liệu cho những người theo chủ nghĩa Duy lý. Tôi đã dạy triết học nhiều năm, và có những sinh viên hoàn toàn không thể dịch chuyển được, và tôi đã nói trong một buổi hội thảo, cách đây nhiều năm, tôi nhớ là cách đây vài năm, “vô ích, bạn không thể dạy triết học cho những người này, vì họ không thể nắm bắt ý niệm tìm hiểu từ thực tại, họ chỉ có thể nắm bắt ý niệm bằng cách học thuộc những lời nói, và do đó, không có hy vọng gì cả. Nếu bạn có thể dạy về sự quy nạp nào đó, thì có thể sẽ có cơ hội”, tôi nói, cơ bản là tôi muốn nghỉ hưu rồi. Và Steve Jollavet, ở Virginia, người có mặt trong buổi hội thảo, đã lên tiếng “vậy, tại sao ông không cung cấp một khóa học về sự quy nạp?” Và tôi nghĩ, “chà, tôi không có gì để nói về quy nạp, bạn biết đấy, điều đó thật vô vọng”. Nhưng sau đó, dần dần, chúng tôi đã thử tổ chức các cuộc hội thảo về nó, và từng chút một... lúc đầu, những cuộc hội thảo không có phương pháp rõ ràng, và dần dần nó bắt đầu được chú trọng. Nhưng khởi đầu là từ sự thất vọng về việc giảng dạy cho những người theo chủ nghĩa duy lý, 95% sinh viên triết học, cho dù họ là sinh viên chuyên ngành triết học, đều mắc phải. Vấn đề rộng hơn tôi muốn nói là, tôi không thể khám phá ra phương pháp quy nạp trước khi viết OPAR, và tôi đã phải mất thời gian - tôi gặp Ayn Rand vào năm 1951, và về cơ bản, tôi đã mất 40 năm, cho đến năm 1991, trước khi tôi biết đầy đủ để có thể viết và hoàn toàn hiểu OPAR. Tôi đã mất nhiều thời gian như vậy, bởi vì bản thân tôi phải ngừng trở thành một người theo chủ nghĩa Duy lý, và sau đó tôi phải tích hợp, và tiêu hóa tất cả những nguyên tắc này. Chỉ sau khi tôi đã trình bày toàn bộ, và tôi đã có thể hiểu rõ về triết lý này. Sau đó tôi tự hỏi, “liệu có thể lấy từng yếu tố của nó và nói rằng, bây giờ, tôi có thể thử tái tạo lại cách mà bạn có thể đạt được điều này từ đầu?” Nó gần giống như, trước tiên bạn phải có một bức ảnh toàn cảnh thành phố từ trên cao, và sau đó bạn nói rằng “chúng ta hãy bắt đầu từ tòa nhà chọc trời này, tôi thấy nó liên quan đến tất cả những cái khác, và quay ngược lại cách bạn sẽ xây dựng nó từ đầu” Nhưng nếu tất cả những gì bạn có chỉ là sự hỗn loạn mơ hồ về một số tòa nhà, và một vài đống gạch, và một vài đống đổ nát, v.v., thì bạn không thể biết được gì cả. Vì vậy, tôi nghĩ về mặt logic, trước tiên họ phải nắm được tổng thể, một cách logic, có tổ chức, và điều đó đã làm tôi mất một thời gian dài. Và sau đó là ý tưởng lấy từng yếu tố ra. Bây giờ, tôi đã nhìn thấy vị trí của nó trong tổng thể, và hiểu nó bởi chính nó và kết nối lại, nó giống như một hình xoắn ốc khổng lồ. Tôi sẽ quay lại từng điều mà tôi đã viết trong một chương, nhưng bây giờ, đặt nó trong một bối cảnh mới, bản chất của điều đó là “chúng ta hãy quên tất cả những thứ khác, và bây giờ hãy thử và hiểu nó bởi chính nó”, điều mà tôi không thể làm được trước khi tôi có một bức tranh về tổng thể. Vậy, tôi không biết liệu bạn có hài lòng với câu trả lời chưa.

Hỏi: (Không rõ tiếng) Phỏng dịch: Oh, câu trả lời đủ rồi. Cảm ơn ông.

L.P: Ồ, không có gì. Khi tôi gặp Ayn Rand, như tôi đã nói, vào đầu những năm 50, và tôi đã quyết định rằng, tôi chỉ có một mục tiêu trong cuộc sống, ngay từ lần đầu tiên tôi gặp bà, đó là cố gắng hiểu những điều bà nói, bởi vì tôi cho rằng cùng một lúc tất cả mọi thứ bà...,và lúc đó tôi còn là một thiếu niên, nhưng mọi thứ bà nói đều sâu sắc, hiển nhiên và khó hiểu, tất cả cùng một lúc. Và ý tưởng là, điều này thật tuyệt, giống như trò chơi ô chữ về thực tại, bạn biết đấy, bạn có thể dễ dàng dành cả cuộc đời mình để cố gắng gỡ rối; và tôi nghĩ rằng tôi đã tháo gỡ tất cả và hoàn thành vào năm 91, và sau đó, chiều không gian hoàn toàn mới này đã mở ra đối với tôi. Thế nên, cơ bản là tôi vẫn đang cố gắng khám phá nó, nhưng bây giờ nó đã dễ dàng hơn rất nhiều và hy vọng, nó sẽ thành công với bạn.

Được rồi. Tôi nghĩ rằng đây là một ý tưởng hay khi có một khoảng thời gian ngắn như thế này,
bởi vì có những câu hỏi mà tôi tự hỏi liệu bạn đã viết để gửi hay chưa, vì tôi không nhận được
nhiều câu hỏi bằng văn bản.

Nguồn: ReasonVN